28 250 Courtesy of Korman Kocaismail 31

Legends, stories, folklore, hills & fields.

Mitoloji, Efsane, folklar hikayeleri ve Tepeler,




The legend and origins of the village of Lurucina is clouded in myths, stories and mystery. No doubt they have been embellished and changed through the passage of time. So taking them as historical facts is not an option.

No doubt the most enduring myth of Lurucina is the fabled beauty Lorenzia. The origins of Lurucina is reputed to have been found by a Latin shepherd maiden during the Lusignan period, possibly 12 or the 13th century. Her name reputedly was Lorenzia and she used the stream or wells running in the village to water her sheep and goats (nowadays adjacent to the mosque). She finally built her home there. She had such beauty and elegance and charisma that people flocked to join her in making a home next to her. With a ready supply of fresh water and  a lovely backdrop of hills, the fertile valley also became a small farming community. People would simply refer to the area as ''Lorenzia's place. Eventually the village was established.  I personally don't believe in the fable story of Lorenzia. After all medieval maps from 1542 show it as Louroukina, Lorthina, then Louroujina and so forth. There is however a 2/3 hundred year gap on our historical sources. There is no way the peasant population who lived in the 18/1900s would have had knowledge of what happened 700 hundred years previously. Most important, if as seems likely most of the family roots existing today only came to the village after the mid 1700s  the myth was either incorporated into the local beliefs or made up at a much later date.


Perhaps one of the most interesting names of the surrounding hills is "Shistra tou Thragu", "Dev yirtigi" in Turkish, which literally means "the den of the Dragon (or Giant)". The story goes that a long time ago (unspecified time in history) a giant or a very large strong man lived between the crevices of that hill. He was a constant menace to the local people and very often would come down to the local settlements to harass and rob the people of food etc. Due to the lack of authority this went on for some considerable time.

The local people would pray to God in order to save them from this monster of a man. One day the weather was very bad. Rain, thunder and lightning was striking the hills at an alarming rate. Once the weather improved the locals noticed that the giant had not been seen for a while. They soon wondered what happened, so a group decided to investigate. They soon found the Giant dead between the crevices. Their conclusion was that God had answered their prayers and struck the giant with lightning and torn the hillside apart forming a small canyon/crevice which then became called "Shistra tou Thragu".


The story may sound farfetched but let's look at the probabilities. Is it not possible that an individual living on his own at a massive disadvantage and poor, possibly of some mental difficulties as a result of his loneliness or for whatever reason had no option but to steal and harass the peasants for his very survival. People in ancient times neither understood or cared for the disadvantaged. Living in such crude conditions would no doubt toughen an individual, and if the person in question was tall for his times he would be considered a giant.


All the above are purely based on local old time legends and not on factual evidence. But like many things associated with Lurucina, it makes a hell of a good story and as a result enhances local folklore. names of hills and fields no doubt have their origin in  events, people, owners or peculiar shapes etc. This is not unique to our village. Sometimes we know roads and fields but rarely think "where and how did the name come from". Luricina cannot be an exception. For the purpose of this page lets take some examples from other parts of the world and compare them to what we have in and around the village.

Many people know that Paris was named after an ancient tribe of Gauls the "Parissii",Venice after the "Veneto". Galatya in Turkey after the Gauls who settled there in ancient times, and more recently America the Continent after the explorer Amerigo Vespucci. Therefore I'm of the firm belief that places like Laxia du Kapitanou, (field of the captain) Pallourogambos, (a kind of thorny field) Alubo-lakos ( fox pool) are named for a purpose. In more recent times "Gugo du bodiri" ( gugo is a shelter built with canes to protect from the sun) and off-course the areas of the village like Muhtarlar, Muski, Gurello mahallesi are named after families. Hundreds of years in the future these recent additions will be known only by name but not necessarily the exact reason for their origins. Only historians can enlighten us to most of the facts, and as Luricina is not under anyone's radar then our names and places become shrouded in the mist of history.

I believe strongly that we have many old village folk who know some of the origins of the hills and fields. I would like to invite young computer literate people to ask and share whatever information  they can learn from their elders. Each may only know one  or two but if we get answers to most then we may begin to draw conclusions that have escaped us, with the passage of time and more recently mass exodus from the village.

I will share one example in order to open a debate even if it sounds farfetched to many. Frankly the farfetched and truth can very often be closer then we imagine. During a meeting with Soner Karagozlu 'Mavromadi he explained to me that during his time in the media he carried out a research into the origins of Luricina. According to him one of the hills had a small cave or crevice where people used to live or shelter and in the evenings when lighting a fire for warmth or cooking, the light could be seen for miles around. Being under Latin rule (During Lusignan or Venetian period) people would point out and say " Lucerna" meaning lantern in Italian. It's easy to imagine people saying "ecco la lucerna", there is the lantern. He claims that was the origins of the first settlement in Luricina. Like the story of Lorenzia its pretty romantic, though sounding plausible I was very sceptical. By nature I never dismiss theories. It was soon after when I met Hussein Selim and he presented me with a list of names of  many hills and fields to add to my list when I noticed a "Luccena" on the list. He himself did not know the meaning or origin and could not remember where it was. He did subsequently telephone to inform me that he had remembered where Luccena was but also threw doubts to the story as there are no caves to speak of on the hill.

After questioning a few old timers no one had heard of this name. Clearly it was an old name that was forgotten, but most recently on questioning Ziliha Musa ( Ziliha 'phsillo' my auntie) she vaguely remembered that as a young girl there was a mountain on the Dali Rd near the cemetery that was named "something ,like that but was changed to another name, maybe Bashi mamma". It's clear from her statements that Ziliha  was unsure of  her knowledge on this issue. Another twist to this legend/folklore story is that A young Latin girl was reputed to go to the top of the hill and light a lantern in order to signal to her lover that she was waiting. Legend folklore or just plain village story, one thing is certain every hill or field's name has its origin in either people's names or events. We will never know the truth but every village has its own folklore, no doubt Lurucina has its own share of romantic mythology, and why not?

Amazing stories for an amazing village. I dearly hope  people can add to the list and any knowledge at their disposal. Only by sharing what we have can we unravel the mystery of Lorenzia or Luccerna.We have so many old timers and people who studied in Cyprus while the village was still vibrant, now is the time to share whatever information exists. Future generations may not have the same opportunity as we have. We must raise the mist from the past and search a little deeper.



Yukardaki yazının Türkcesi


Luricina köyünün kökeni üzerine çeşitli efsaneler, hikayeler bulunmaktadır. Bunların zamanla abartılarak değişime uğradığı kesindir. Bu yüzden onları tarihi bir gerçek olarak Kabul etmemeliyiz.


Bu hikayelerin şüphesiz en çarpıcısı, efsanevi bir güzelliğe sahip olduğu rivayet edilen Lorenzia’nın hikayesidir. Luricina’nın 12. Veya 13.Yüzyıllarda Latin bir çoban kadın tarafından kurulduğu rivayet edilir. İsminin Lorenzia olduğu söylenen bu kadın bölgedeki dere veya kuyudan koyun ve keçileri için su sağlıyormuş. Sonunda Lorenzia o bölgeye yerleşir. Lorenzia’nın güzelliği, şıklığı ve karizması birçoklarının daha aynı bölgeye yerleşmek için akın etmesine neden olur. Hazır taze su kaynağı ve bölgenin eşsiz güzelliği verimli vadide tarımla uğraşan küçük bir toplumun oluşmasına yol açar. Bölge “Lorenzia’nın Yeri” olarak bilinmeye başlanır. Bir süre sonra da köy kurulur. Ben şahsen bu hikayenin doğruluğuna inanmıyorum.Çünkü 1542den itibaren Ortaçağ haritalarında köy Louroukina, Lorthina, Louroujina v.s. gibi isimlerle bilinmektedir. Ancak tarihsel kaynak bilgimizde 2/300 yıllık bir boşluk bulunmaktadır. 1800, 1900 lu yıllarda yaşayan köylü nüfusun 700 yıl önce olup bitenler üzerine bilgi sahibi olmaları olanaksızdır.  En önemlisi, köyün bugünkü aile kökenlerinin 1700 lü yılların ortalarında başladığı kuvvetli ihtimalini gözününde bulundurursak, efsanenin bölgenin anonim belleğine yerleştiği veya çok sonradan uydurulduğu kanısına varabiliriz.


Belki de civar tepelere verilen isimlerin en ilginci “Shistra du Thragu” (Türkçede “Dev Yırtığı olarak bilinir” tepesidir. Gerçek anlamı “Devin, veya Canavarın İni”dir. Rivayete göre tepe gediklerinin arasında yaşayan bir dev, veya çok iri yapılı bir adam varmış. Bölge halkı için sürekli tehdit yaratan bu dev zaman zaman bölgeye inip halkın gıda malzemelerini yağmalarmış. Herhangi bir otorite eksikliğinde bu durum çok uzun süre devam eder.

Bölge halkı kendilerini bu beladan koruması için Tanrıya yalvarıp dururlar. Günlerden bir gün, çok kötü hava şartları bölgeyi hakimiyeti altına alır. Şiddetli yağmur yağmakta, şimşek çakmakta ve yıldırımlar düşmektedir. Hava düzeldikten sonra halk devin bir süre etrafta görünmediğini farkeder. Ne olduğunu merak ederler. Bir grup araştırmak üzere yola koyulur. Devi tepe gedikleri arasında ölü olarak bulurlar. Tanrının dualarına cevap verdiğini ve yıldırımla devi öldürdüğü kanısına varırlar. Gökten yağan yıldırımlar tepeyi ikiye ayırıp küçük bir kanyonun oluşmasına neden olmuştur. Kanyona sonradan “Shistra du Thragu” ismi verilir.


Hikaye inanılması güç olarak görülebilir. Ama gelin bir olasılığına göz atalım. Yalnız başına, yoksulluğun verdiği tüm dezavantajlarla yaşayan, muhtemelen zihinsel engelli bir kişinin çeşitli nedenlerle köy halkını taciz ederek, onlardan çalarak yaşamını sağlamak için uğraş vermesi ihtimal dışında mıdır? Bu tür katı şartlar altında yaşayan birisi pek tabii ki sertleşecek ve zamanına göre çok uzun boylu ise “dev” olarak tanımlanacaktır.


Yukarıda anlatılanların kaynağı gerçeğe değil, eski yöresel efsanelere dayanır. Ancak bunlar Luricina ile ilgili diğer şeyler gibi çok ilginç bir hikaye arzedip bölge folklorunun zenginleşmesine neden olur. Tepelere, tarlalara verilen isimler şüphesiz olaylardan, kişilerden veya garip şekillerden etkilenir. Bu sadece kendi köyümüze has bir şey değildir. Bazen bildiğimiz yol, tarla isimlerinin orijininin nerden kaynaklandığını pek düşünmeyiz. Luricina’daki isimler istisna değildir. Gelin dünyanın değişik yerlerinden örnekler vererek bunları köyümüz ve çevresi ile karşılaştıralım.


Birçokları Paris isminin “Parissii” isimli eski bir Galya kaviminin isminden, Venedik isminin “Veneto” bölgesinden kaynaklandığının bilincindedir. Türkiye’deki Galatya bölgesinin ismini eski dönemlerde bölgeye yerleşen Galyalılardan aldığı, ve daha yakın geçmişte Amerika kıtasının ismini kıtayı keşfeden Amerigo Vespucci isminden aldığı da gerçek bilgiler arasındadır. Bu yüzden bölgemizdeki Laxia du Kapitanou (Kaptan Tarlası), Pallourogambos (bir nevi dikenli tarla), Alubo-lakos (Tilki havuzu) gibi yerlerin de bir maksat için verildiğine yürekten inanmaktayım. Yakın geçmişte “Gugo du bodiri” (gugo kamışdan yapılan ve güneşten koruma amaçlı bir sığınaktır), Muhtarlar, Muski ve Gurello mahallesi isimlerini aile isimlerinden almaktadırlar. Bundan yüzyıllar sonra muhakkak ki bu yerler sadece isim olarak bilinecekler ve belki de isimlerin orijini meçhul kalacaktır. Sadece tarihçiler bizleri birçok gerçekler üzerine aydınlatabilir. Luricina herhangi bir kurumun ilgi alanı dahilinde olmadığından köyümüze ait isimler ve yerler tarihin karanlığında kalma durumundadır.  

Köyümüzün yaşlılarının birçok tepe ve tarla isimlerinin orijinini bildiğine inanmaktayım. Bu yüzden tüm bilgisayar kulanabilen genç kişileri yaşlı akrabalarından bu konularda bilgi alıp bu bilgileri paylaşmaya davet ederim. Belki herbiri bir veya iki isim hakkında bilgi sahibi olacaklar. Ama bu bilgiler bizim birçok isimler üzerinde bilgi sahibi olmamızı ve zaman aşımında ve köyden çok sayıda göç neticesinde kaybolan bilgi eksikliğini gidermemize yardımcı olacaktır.


Ne kadar inanılmaz olarak görülebilirse de bir örneği  görüş alışverişi süreci başlatmak amacıyle sizlerle paylaşmak istiyorum. Esasında inanılmaz gibi görünen şeylerle gerçek olan şeyler arasındaki mesafe bazen sandığımızdan daha yakındır. Soner Karagözlü (Mavromadi) ile yaptığım görüşmede, medyadaki çalışması esnasında Luricina’nın orijini üzerine araştırma yaptığını söylemişti. Anlattığına göre tepelerden birinde insanların yaşadığı veya geceleri ısınmak, ateş üzerinde yemek pişirmek için sığındıkları küçük bir mağara bulunuyormuş. Mağaradan sızan ışık millece öteden görünmekteymiş. Luzinyan ve Venedik dönemlerindeki Latin egemenliği altında yaşayan halk bu ışığı gösterip “Lucerna” diyorlarmış (İtalyanca fener anlamındadır). Halkın “ecco la lucerna” (işte fener) demesi tahmin edilebilir.


Karagözlü, Luricina’nın ilk yerleşiklerinin başlangıcının bu olduğunu iddia eder. Lorenzia hikayesi gibi romantik bir açıklama.Gerçekliliğinin mümkün olmasına ragmen ben bu konuda şüpheliyim. Mizacım icabı hiçbir teoriyi doğrudan reddetmem. Kısa bir süre sonra buluştuğum Hüseyin Selim listeme eklemem için bana birçok tepe ve tarlaların isimlerinden oluşan bir liste sundu. Listede “Luccena” ismine rastladım. Kendisi bu ismin geçmişini bilmiyor, ve yerin nerede olduğu hatırlamıyordu. Sonradan bana telefon edip bahsedilen yerin nerede olduğunu hatırladığını söyledi.Ancak bahsettiği yer hikayenin doğruluğuna gölge düşürür nitelikdeydi. Çünkü tepede herhangi bir mağara bulunmuyordu. Birkaç yaşlı köylümüzle konuştum, ancak kimsenin bu isimle ilgili bilgisi yoktu.Unutulan çok eski bir isim olduğu belliydi.Ancak teyzem Ziliha Musa (phsillo) konuştuğumuzda bana küçük bir kız iken Dali’ye giden yol üzerinde, mezarlık yakınında bu isme benzer bir tepenin olduğunu hayal meyal hatırladığını, ama isminin sonradan değiştirilip muhtemelen “Bashi Mamma” konulduğunu anlattı. Anlattıklarından Ziliha’nın konu üzerinde kesin bilgisi olmadığı anlaşılıyor. Konu ile ilgili başka ilginç bir hikaye genç bir Latin kız ile ilişkilidir. Bu kızın tepeye çıkıp sevgilisine orada olduğu işaretini vermek için bir fener yaktığı rivayet edilir. Efsane, folklor veya uydurulmuş bir köy hikayesi. Kesin olan her tepe veya tarlanın isminin kişilerden veya olaylardan kaynaklandığıdır. Gerçeği hiçbir zaman bilemeyeceğiz. Fakat her köyün kendine has bir folkloru vardır. Şüphesiz Luricina da kendine has romantik mitolojiden nasibini almıştır.


İlginç bir köy üzerine şaşırtıcı, iginç hikayeler. Umarım kişiler ellerinde bulunan bilgileri kullanarak listemize katkı yapar. Ancak bilgilerimizi paylaşarak Lorenzia veya Luccerna sırrına bir açıklık getirebiliriz. Köyümüzün en canlı zamanına şahit olup henüz hayatta olan birçok yaşlılarımız ve Kıbrıs’ta eğitim görmüş birçok insanımız bulunmaktadır. Şimdi herkesin elindeki bilgileri paylaşma zamanıdır. İlerideki nesillerin bizim şimdi elimizde olan fırsatları olmayacaktır. Geçmişimizin sır perdesini kaldırmak için daha derin araştırmalar yapmalıyız.



























































































As a result of the story of Luçerna, and the incident regarding the killing at a wedding in 1884, Hüssein Selim wrote the following mail giving a very detailed report on the whereabouts of the field named 'Lucena'. Its an informative description of the area in question, and clearly shows a knowledge of the village that we in the UK cannot possibly have. I also agree that we do not know the meanings of  all  the Lakabs/nicknames. At some stage a translation or meanings of the known lakabs can be added on the list. As for the 1884 incident it does not seem to be related to the one mentioned by Hasan Yücelen. It could be another incident that occurred at some earlier period which needs more investigation in order to clarify the details.

With his kind permission  I  have copied his comments onto this page.


Subsequent to the story of the wedding incident above, Hasan Yücelen’s book has confirmed that there was infact an incident in the early part of the Katri family’s entry to the village. This can be read on the “HASAN YÜCELEN“ page. This is not related to the murder of Hasan Mustafa 'Gondolissi which took place at Sefer 'Hacaro's house. The Incident that Hasan Yücelen describes was at 'Çemberli's house and does not seem to have ended with any killing.


Hasan Yücelen page 1 "Mehmet Çemberli'nin evinin arkasındaki su deposunun karşısında olan kemerli bir evde dügün vardı."




Yukardaki yazının Türkce çevrisi


Luçerna hikayesini ve 1884 yılında bir düğün esnasındaki katillik olayını takiben Hüseyin Selim ‘lucena’ adı verilen tarlanın mevkisi üzerine bana aşağıdaki yazışmayı gönderdi. Selim’in bilgilendirici  açıklamaları köyümüz üzerine bizim İngiltere’de bilgi sahibi olmamız olanaksız bilgiler içermektedir. Aynı zamanda bizlerin kişilere verilen tüm lakabların anlamlarını bilmediğimiz konusunda hemfikir olduğumu söylemeliyim. İleride bildiğimiz lakabların çevirileri listemize eklenebilir. 1884 tarihinde gerçekleşen katillik olayına gelince. Bu olayın Hasan Yücelen’in değindiği olay omadığını görürüz. Belki de daha önceleri vukubulan ve üzerine daha fazla araştırmayı gerektiren başka bir olaya değiniliyor.

Hasan Yücelen’in izni ile yorumlarını bu sayfaya aktardım.


Yukarıdaki anlatılan düğündeki olayın hikayesinin açığa çıkmasıyla Hasan Yücelen’in kitabı Katri ailesinin köye ilk geldiği dönemde gerçekleşen başka bir olaya değinmektedir. Bu olayın anlatımı “HASAN YÜCELEN” sayfasında okunabilir. Kitapda anlatılan olay Sefer ‘Hacaro’nun evinde yeralan ve Hasan Mustafa ‘Gondolissi’nin öldürülmesi ile sonuçlanan olay değildir. Hasan Yücelen Çemberli’nin evindeki herhangi bir katillik ile sonuçlanmayan bir olaya değiniyor.

Hasan Yücelen’in sayfası, sayfa 1 "Mehmet Çemberli'nin evinin arkasındaki su deposunun karşısında olan kemerli bir evde dügün vardı."



By Hussein Selim


İsmail Lurucina'nin tarihi, Soy Ağacları Lakapları ile ilgili yaptığın araştırma, çalişma çok ilginçtir tebrik ederim. Eminim ki elde ettiğin bilgilere ulaşabilmek cok uzun zamanı ve uğraşı gerektirdi. güzel bir proje...sadece musadenle konu ile ilgili ve ilginç bulduğum birkaç noktaya değinmek isterim,,, Araştırmanın ÇATISTA bölümünde bana atfettiğin beyitler Rahmetlik MUSTAFA MUZAFFER Dayı tarafından kardeşi için yazılmış beyitlerdir,,, Köydeki ova ve tepe isimleri bölümünde geçen" LUCENA" Stavros Tepesinin Köye bakan yamacından başlayarak Xindo tepesinin sol tarafından Yeniçeri Mahallesine kadar uzanan bölgedir,,, Yeniçeri Ailesinin orda tarlaları vardı ve oraya" LUCENA" derlerdi,,, Köy dışında hatırladığım tek Mağra DERATSİ tepesinin köye bakan eteğinde idi Köyün içinde bir iki tane Mağra olduğunu hatırlarım veya duymuşum vardır biri Gocagaronun Mağrası" O SPİLLİOS DU GOCAGARU" diğeri Rialanın Mağrası" O SPİLLİOS DU RİALA" diye bilinirdi,bunlar Ali Fucellinin ve Mustafa Mustambeşin evlerinin önünde ve Tsaeranın evlerinin yan tarafında idi.,,,Köydeki bir düğünde çıkan bir kavgada bir kişinin öldürüldüğü hikayasi,,, buna benzer bir hikayeyi bende annemden çok defa duydum. ona da nenem söylermiş belkide değisik bir hikayedir gene 1800 lerde köyde bir düğünde çıkan bir kavgada iki veya üç ARNAVUT öldürülmüş, Hasan Yücelen de köy ile ilgili kitabında böyle bir olaydan bahsetmektedir ona kimden duyduğunu sorduğumda bana İbrahım Tozi'den duyduğunu soyledi.,,,Lakaplar konusunda ise Köydeki lakapların çoğunun Türkçede veya Rumcada bir karşılığı bir manası vardır örneğin Aspri ( Beyaz) Mavri ( Esmer/Siyah) Gunduro ( Kısa) Gondo (kısa boylu) Şago( Gölgede büyüyen) Birgo( Kale) Haranga (Kuytu saklanacak yer) Batta( Mustafa) Bada (Ramadan ) Bedi ( Mehmet) gibi,,, bunların yanında bildiğim kadarı ile ne Türkçede nede Rumcada karşılığı anlamı olmayan lakaplar vardır mesela Tindi, Gunetti, Verde, Geleo, Gigeo, Skuri, Tsende, Trambulli, Fucelli, Gitimiri, Babui, Manna,Badudi, Barduçço gibi acaba bu lakapları bu insanlara kim ve neden yakıştırdı ? If is needed i can write a summary of this in English.





The following photos have been offered by courtesy of

Hasan Gazi

Ismail Veli Kirlapo

Taner Büyükoğlu

Legends, stories & folklore,

Hasan Gazi 61 Hasan Gazi 76 Hasan Gazi 92 1 from the archives of Ismail Mehmet Veli 'Kirlapo 3 from the archives of Ismail Mehmet Veli 'Kirlapo Ismail Veli 1 Ismail Veli 2 Ismail Veli 3 Ismail Veli 4 Ismail Veli 5 Ismail Veli 6 Ismail Veli 8 Taner Buyukoglu 6 Taner Buyukoglu 5 Taner Buyukoglu 14

The following photos shared by courtesy of

Taner Büyükoğlu