28 250 Courtesy of Korman Kocaismail 31

 

Biimada / Poems & Chatista (Ozan)

 

Lurucina seemed to have been blessed with many people who were masters of  Biimada and Chatista. Veli 'Kundi', Suleyman 'Kamilo, Debreli, Bede 'muya and Muzaferi were some that I heard of. Some of Hussein Selim's chatista are also listed. It would be fantastic if others came forward and shared this unique talent of our village folk with us all. I will first begin with the story of Nico's and Andioni, a modern Greek love story that ended in Tragedy. Nico's being an orphan boy and poor, fell in love with Andioni, unfortunately Andioni's parents being rich and middle class completely rejected the marriage of the two youngsters, this lead to her suicide, Nicos unable to live without his beloved Andioni shot himself by her graveside uttering her name as he pulled the trigger. This tale recited by my father Mehmet Veli is a masterpiece of the old tradition of Greek "biimada". its a poem that I heard from him as a child, and after many years his love for this story meant that he could still recite every word. For a man of 81 who happens to be completely illiterate its an example of the astute and intelligent keen mind that is inherent in many determined to overcome the shortfalls of their upbringing. He was himself a child when he first heard it in the 1930s. The story captivated him as it did me. He is the only person I know that knew this poem, and I was determined to record it for a future generation that will not know of the life of the ordinary Cypriots as it used to be, for "biimada" and "chatista" [ similar to Irish limericks for want of a better word ] was a form of competition and pass-time long before the introduction of the home TVs.  As I cannot read or write Greek I have had to record it phoneticly in  the Latin script. Fortunately a Greek friend Photis Loizou translated the original Greek script which follows the Latin script.

 

 

 Recited by MEHMET VELI 'Kirlapo'. Original writer unknown

 

THE TRAGIC LOVE STORY OF NICOS & ANDIONI

 

Filisi di brosehin din monin galosinin,

na agusede don fedino neyoderan bu eyinin.

 

I barabonon di brosehin na thosusin i neyi,

ya din neydisin simeron odi yinun di fteyi.

 

Fili je kseni, je thigi gondamu sinahdide,

na agusede neyodera je bo na thamasdide.

 

O Nicos idan orfanon, bu jirin je bu manan,

ihandon oban mistargon, je mestu thkudu dun danan.

 

I Andioni arkondissa je blusiya beridu,

man di thelen bu duz gyo, i omorfga ganiduz,

 

I niyohigan ji gyo je irtan ostin eligiyan.

obu ibarghun rammada ya di sputhis skoliyan,

Ebgahanduz je biranduz se gabgan polidiyan.

 

Don ithiyon siloismon bu skefdedun o Nico's,

i Andioni ishendo diz garghan do htibos

 

Na fenerosi ethelen sto Nico din aghabin,

je o foz diz thasgalasdiz egamendin je andrabin.

 

Meda abofisasin na bun da mistigaduz,

ya din erodan bolli, na vgi budin garghanduz.

 

"Agha-bidemu Nico'mu, kserisdo agha-bose,

istin garghammu bo hidepsa, ehose gradose,

 

and thulume enaz agha-bidemu Nico,

na men tharro na asprisusin da ammagyamu na bohamyazo do dihon"

,

"Don ithiyo siloismon skeftume jeyoni Andionin,

Oboz damag-yamu bu yirrizo aghabo jeyonin.

je az thulume as arniho aghabimu Andioni,

na asprisusin da amagyamu je na yinun shonin".

 

Bgya-nusin afdo-ginidon je sto horgon ebiyan,

me mya asfaliyan yerri siyuran bandriya.

 

Moliz stamadisan je o jiridiz horidiz,

me thihos galo-sorisin aniksen je laliduz,

 

"Bothen ebgyasede athiyan mestin avlin nambide,

eni-sastin thehti bome, na bade na hathide".

 

"Ksheho-ramu baderamu je thenime manishimu,

budo egama sto dunya je evgigen i ksagh-iimu"

 

Bayi ji manadiz gonda, do stomandiz anniyi.

je iben du Nicu, liyora na sigosti na fi-yi.

 

I Andioni ibendiz "i mamma-mu min don ghoniz

je barabono vassana din gorissu hortoniz"

 

Lalidiz "ra ahu thenehi sbigya sgethon thigadu,

heliz na zissiz mandiga, lamne je su midadu"

 

Fevgi o Nico's o ftohos me stihos bliyomenoz,

sando buli bu na behdi, na gutso fter-gamenoz.

 

Bayi je stu thgudu je agatsen, glamenoz, skoddomenoz

je ghtibi-menoz du sevda je barabonimenoz.

 

Rodundon do inda bahen, na bi don mistigondu,

Annen grifon barabonon, je eshi bu don thgondu.

 

Laliduz "i ediyamu, bu mutin oz velonin,

an glabso, je bu na sgodoho en ya din Andioni.

 

Aghabisadin bu gargya je i manadiz malloni,

theli na din shereda, je na din gamaronni".

 

Lalidu o fgyozdu "men gleyiz, men istonohorgese,

je ahu en dudi i ahormi, en horataz hargese.

 

Ebarmu enan bomonin, sto spidinduz na ftaso,

je men eshiz mia enyan, dundin thulyan tha sasso"

 

Na men hani jeroz, sto spidinduz e blehtin,

je i manadiz esso nam-bi bile, endon e thehti.

 

"Then-ise thehtos esomu spidimmu na badissiz,

je ksero inda nam-biz, je indan bu na milisiz".

 

"Skefdu lalidiz na hariz, din androbin thimmi-hu,

stis Andionis honakse, mazindiz eksi-i-hu".

 

"Kseroda ulla kseroda, ma allin itheyan vale,

je na iha thothega beghya, en je theodin bale"

 

Me thihoz afto bosis,o thgyu du Nico fevgi,

i Andionis bu agusen, do thanadon irevgi.

 

Sigonede bu do broyin, sto mayirgon in-benni

bganni din guzan du neru, ston lakon je biyenni

 

Bast sannithi ihasin lakon stupomenon,

erapsen do delosdiz je do onomandiz svimenon.

 

Dora as evri blusiya, as theli na mu thosi

do haron na stethanoho, sto daho na me hosi

 

Pefti ston lakudu neru, ebiyen sto bado,

je manadiz vura sto lakon, je iyendon anihton je ebahendon.

 

Ehtiban basto stihondiz, me driz okathez rotsan,

odi epeften hame stin thin je glotsan.

 

Moliz agussan dez fonez, yidonidiz je biyan,

mesa ston lakon beledun, din Andionin iyan.

 

Idan bu bano du neru, brumutta skablomenin,

je ossi din iyan, ibasin bu en delyomeni.

 

ithobiyun isto stahmon, je irten i astonomiya je skethasendin,

meda ethosan du baba athiyan je ehapsendin.

 

Moliz arkepsen i gambana, je libidera ehtiban,

du Nicu mavro habaro, sanki ebiyen je iban.

 

Lali an e skodothigen yamenan i Andioni,

athinadon bano stin yin na zisso bgyon eyoni.

 

Stez driz diz aborpizzede gatholu iboferni,

ebgyahendo beristroho  sto daho je bayyeni.

 

Egatsen thibladiz gonda broda je miroloyan,

je istera din itheyandu arkepsen je moloyan.

 

Anikse dahon gyo lepta, libihu do gamommaz,

je istera strafu shebazmaz je atheliz je duz gyomaz.

 

San egleyen sto dahondiz, je lalen don gamonduz,

san bu na iyen mia oshan je irten banothgonduz.

 

Ihtuz je bodilih-tin sigonnede je stahin,

je baradiran din oshandu bu biyen je bu strafin.

 

"bomine Andionimu narto jeyo midassu,

oboz orkistigamen, na ime i sindroth-ghassu".

 

Gundado baston ibnondu, dravaddo je fjoronni,

isha je isto stomandu "erkume Andioni".

 

Zevga-romenez gyo bsi-shez amessos eyinigan

da bulya bedda-mena isto theon evgigan.

 

O Nico's boz e hathigen liyora ireftin,

alla bgoz e fandazedun gondadiz na behtin.

 

Meda fanarga du jeru, duz lakuz e yirizan,

gondadiz boz e behdin, ganne-naz then e orpizan.

 

Laliduz mia gorua, "ehtez bu ebiyena sto skolio,

egraden stradan je lamen, bayenen isto negroda-fiyon"

 

Amessos then hanun jeron, sto thimandu eftasan,

iyandon basto nimandiz blamenon, je thamasan.

 

Thonazan du na sigosti bu idan jimizmenoz,

je jinoz mesta yemada idan bo negrodamenoz.

 

Lali o zaptiehs, "dora o neyoz nomoz,

brebi na mini thahame na erti o astenomoz"

je irten, je ksethasen gala dez istoriyez omoz.

 

i manadiz do ftesimon inda na ehelen na gusi,

ibenduz apsede fothgan je vartedin na grusi

 

----------------------------------------------------------------------------------------------

 

Greek script written by Photis Loizou

 

 

Η τραγικη ιστορια του νικου τζαι της αντιονης

 

Φιλοι την προσοχην την μονην καλοσυνην

να ακουσετε τον γετοινοι τον φετοινον νεον ερωταν που εγινην

 

η παραπανον την προσοχην να δοσουσιν οι νεοι

γιατι οι νεοι σιμερον οτι γινουν φτεει

 

Φιλοι τζαι ξενοι τζαι δικοι κοντα μου συναχτυτε

να ακουσετε νεωτερα ξαι πως να θαυμαστηται

 

Ο νικος ηταν ορφανος που τζυρην τζαι που μαναν

ηχαν τον οπως μισταρκον, τζαι με του θκοιυ του εταναν

 

Η αντιονη αρκοντισσα τζαι πλουσια περιτου

μα τι ηθελεν που τους θκυο, η ομορφκια κανει τους

 

Νιοθηκαν τζι θκυο τζαι ηρταν ως την ηλικιαν

Οπου υπαρχουν γραμματα για της σπουδης σκολεια

Επηασαν τους τζαι επηραν τους σε καπιαν πολιτεια

 

Τον ιδιον συλοισμο που εσκεφτετουν ο νικος

Η αντιονη ισσεν το της καρκιας της κτυπος

 

Να φανερωση εθελεν την αγαπην

τζαι ο φοος της δασκαλας της εκαμεν την τζαι αντραπην

 

Μετα αποφασησασην να που τα μυστηκα τους

για την ερωταν πολυ να φκει που την καρκιαν τους

 

Αγαπητε μου νικο μου , ξερεις το αγαπω σε

ηστην καρκια μου που φυτεψα, εχωσε κρατωσε

 

αν θουλουμεν ενας αγαπητε μου νικο

να μεν θαρρο να ασπρισουσιν τα αμμαθκιου μου να ποχαμυασο τον τοιχον

 

Τον ιδιο σιλλοισμο σκεφτουμε τζαι εγιωνι αντιονι

οπως τα μαθκια μου που γυριζω αγαπω τζαι εγιωνι

 

τζα ας δουλουμε ας αρνηχω αγαπη που αντιονι

να ασπρισουσην τα αμμαθκια μου τζαι να γινουν σσιονι

 

πκιανουσιν αυτοκινιτο τζαι στο χωρκον επηαν

με μια ασφαλια γερι σιουραν παντριαν

 

Μολις σταματησαν τζαι ο τζυρης της χωρει την

με διχως καλοσορυσην ανοιξεν  τζαι λαλει τους

 

Ποθεν επιασε τε αδειαν μες την αυλην να μπειτε

εν εισαστην δεχτοι πω μεν, να πατε να χαθειτε

 

Συχωρα μου πατερα μου, τζαι δεν ειμαι μανισση μου

που το εκαμα στο ντουνια τζαι εφκηκεν η κσακη μου

 

Παει τζη η μανα της κοντα το στομαν της ανοιει

τζαι ειπεν του Νικου γληορα να σικοστει να φυει

 

Η αντιονη ειπεν της ¨μαμα μου μεν τον θκιοχνης

τζαι παραπανο βασανα την κορην σου χορτονεις

 

Λαλει της "Ρα αφου εν εσσιει σπιθκια σχεδον δικα του

χελεις να ζησεις μαντικα, λαμνε τζαι σου μητα του

 

Φεφκει ο Νικος ο φτωχος με στηθος πληγομενος

σαν το πουλην που να πεχτει,  κουτσοφτερκασμενος

 

Παει τζαι στου θκιου του τζαι εκατσεν κλαμενος σκοτομενος

τζαι χτυπημενον του σεφτα τζαι παραπονημενος

 

Ρωτουν τον ιντα επαθεν, να πει το μυστηκον του

Αννεν κρυφον παραπονον, τζαι εσιει που τον θκειον του

 

Λαλει τους, η αιτια μου, που μουτην ως βελονιν

αν κλαψω, τζαι που να σκοτοθω εν για την Αντιονη

 

Αγαπησα την που καρκια, τζαι μανα της μαλλωνει

θελει να την σσιερεται, τζαι να την καμαρωνει

 

Λαλει του ο θκειος του, μεν κλεεις μεν στενωχορκεσε

τζα αφου εν τουτη η αφορμη, εν χοραταζ  χαρκεσε

 

Επαν μοθ εναν πομονην, στο σπιτι τους να φτασω

τζαι μεν εσσιεις μιαν εννοια, τουντην δουλεια θα σασσω

 

Να μεν χαθει τζαιρος, στο σπιτι τους επεταχτην

τζαι η μανας της εσσο να μπει, πηλε εν τον εδεχτει

 

Δεν εισαι δεχτος εσσο μου, σπιτι μου να πατησεις

τζαι ξερω ιντα που να πεις τζαι ιντα που εννα μιλησεις

 

Σκεφτου λαλει της να χαρεις, την αντροπη θυμηθου

Της Αντιονης φωναξε, μαζι της εξηγηθου

 

Ξερω τα ουλα ξερω τα μα αλλην ιδεα βαλε

τζαι να ειχα δωδεκα παιθκια, εν τζαι διοτην παλε

 

Με δειχως αυτο ποσις, ο θκυος του νικου φεφκει

Η Αντιονη που ακουσεν το θανατον γυρευκει

 

Σικονετε που το πρωιν στο μαιρκο ι-μπενει

πιανει την κουζα του νερου, στο λακκον τζαι πιενει

 

Πας σανιδιν ειχασιν λακκον στουπομενον

εγραψεν το τελος της τζαι το ονομα της σβησμενο

 

Τωρα ασ ευρει πλουσια ας θελει να μου δωσει

το χαρον να στεφανοχω, στον ταφο να με χωσει

 

πεφτει στον λακκο του νερου επιεν ιστον πατον

τζαι η μανα της βουρα στου λακκο, τζαι ειεν τον ανοιχτον τζαι επαθεν το

 

Εχτυπαν πας στο στηθος της με τρεις οκαδες ροτσα

τζαι επεφτεν χαμε στην γη τζαι εκλωτσαν

 

Μολις ακουσαν της φωνες οι γειτονοι της τζαι επηαν

μεσα στον λακκο πελετουν την αντιονη ειδαν

 

Ηταν που πανω του νερου, προυμητα ξαπλωμενη

τζαι οσοι την ειδαν ειπασην ενει τελιομενη

 

Ειδοποιουν εις τον σταθμο τζαι η αστυνομια τζαι σκεζασην την

μετα εδωσαν του παπα αδεια τζαι εθαψεν την

 

Μολις αρκεψεν η καμπανα τζαι λυπητερα εχτυπαν

του Νικου μαβρο χαπαρο, σακκι επηεν τζα ειπαν

 

Στες τρεις της απελπιζετε, καθολου υποφερνει

επηαχεν  το περιστροφο, στο ταφο τζαι παενει

 

Εκατσεν διπλα της, κοντα πρωτα τζαι μοιρολοαν

τζαι υστερα την ιδεα του αρκεψεν τζαι μολοαν

 

Ανοιξε ταφον δκυο λεπτα, λυπηθου τον καμμον μας

τζαι υστερα στραφου σσιεπασμας, τζαι αν θελεις τζαι τους θκυο μας

 

Σαν εκλεεν στον ταφον της, τζαι λαλε τον καμον τους

σαν που να ειδεν μιαν οσσιαν τζαι ηρταν πανωθκιον τους

 

Ηχτους τζαι ποτηλυχτει, σηκωνετε τζαι εσταθην

τζαι επαρατηραν την οσσιαν του, που επηεν τζαι που εστραφην

 

Πομοινε αντιονη μου, να ερτω τζαι εγιω μητα σου

οπως ορκηστηκαμεν, να ειμαι η συντροφκια σου

 

Κουντα το πας τον υπνο του, τραβα το τζαι φκιορονει,

ισσια τζαι ιστο στομα του "ερκουμαι Αντιονη"

 

Ζευβκαρομενες θκυο ψυσσιες, αμμεσως εγινηκαν

τα πουλια πεταμενα ιστον θεο εφκηκαν

 

Ο Νικος πως εχαθηκεν γλιορα εμαθευτην

αλλ ποιος εφανταζε τουν κοντα της να επεχτην

 

Μετα φαναρκα του τζαιρου, του λακκους εγυριζαν

κοντα της πως επεχτην, κανενας δεν ελπιζαν

 

Λαλει τους μια κορουα "εχτες ποου επηενα σχολειο

εκρατεν στραταν τζαι ελαμνεν, παενενν στο νεκροταφειον

 

Αμεσσος δεν χανουν τζαιρο, στο μνημαν του εφτασαν

Ειαν τον πας το μνημαν της βλαμενον τζαι εθαυμασαν

 

Φωναζαν του να σηκωστει, πως ηταν τζειμισμενος

τζαι τζεινος μες τα γεματα ηταν νεκροταμενος

 

Λαλει ο ζαπτιες " τωρα ο νεος νομος

πρεπει να μεινει δαχαμε να ερτει ο αστυνομος

τζαι ηρτεν, τζαι εξετασεν καλα τες ιστοριες ομως

 

Η μανα της το φτεσημον ιντα να θελεν να ακουσει

Ειπεν τους αψετε φωθκια τζαι βαρτε την να κρουσει

 

 

 

 

Mehmet Veli 'Kirlapo' 1951/52?

Muzzafer's poems page 1 Muzzafer's poems page 2 Muzzafer's poems page 3 Muzzafer's poems page 4 Muzzafer's poems page 5 Muzzafer's poems page 6 Muzzafer's poems page 7 Muzzafer's poems page 8

Muzzafer's documents have been shared by courtesy of Konstantinos Lambrou

3 from the archives of Ismail Mehmet Veli 'Kirlapo Courtesy of Korman Kocaismail  20 Courtesy of Korman Kocaismail  21 39 Taner Buyukoglu 13 A46 Courtesy of Nazim El Bakayi A47 Courtesy of Nazim El Bakayi Benny Rasmussen  1964-65. 6 Benny Rasmussen  1964-65. 2 Benny Rasmussen 1964-65. 9 1964-5 courtesy of Benny Rasmussen 18 Ismail Veli 12 Ismail Veli 7 Ismail Veli 11 Ismail Veli 10 2